Jak powstały złoża złota?

Jak powstały złoża złota?

Złoto jest metalem, który ludzkości towarzyszy od pradziejów.  Jego uroda, blask oraz dobre właściwości do tworzenia z niego elementów ozdobnych i użytkowych sprawia, że zawsze było w cenie. Ponieważ, jednak nie jest go aż tak dużo, cena złota rośnie i zależna jest od uwarunkowań ekonomicznych.

Badania złożowe prowadzone przez geologów określają, gdzie na Ziemi i ile tego drogocennego kruszcu jeszcze można znaleźć. Podstawowym zagadnieniem jest próba zdefiniowania, jak powstało złoto i czy jego zasoby są skończone, czy też można po nie sięgnąć głębiej.

Teoria kosmiczna powstania złota na Ziemi

Planeta Ziemia jest ciałem kosmicznym, które powstało podczas formowania naszego Układu Słonecznego. W skład jądra Ziemi weszło wówczas żelazo, nikiel i potężne pokłady innych pierwiastków – między innymi złota. Teoria dobrze udokumentowana przez badania naukowe twierdzi, że gdyby złotem pochodzącym z jądra planety „obłożyć” skorupę ziemską, to jego warstwa miałaby cztery metry głębokości. Oczywiście, człowiek nie jest w stanie sięgnąć po te zasoby, więc raczy się tym, co łaskawie daje planeta. Jak powstały złoża złota?

Teoria tego, jak złoto pojawiło się w wierzchnich warstwach ewoluuje wraz z kolejnymi badaniami. Geologiczne badania złożowe na Grenlandii, potwierdzają, że złoty kruszec znajduje się w najstarszych skałach ziemskich uformowanych z zastygającej planety. Wówczas deszcz meteorytów osadził na Ziemi miliony ton różnych pierwiastków, a w tym złota. Geologia kopalin wskazuje, że wraz z ruchem płyt tektonicznych ziemskie skały nieustannie skrywają się w płaszczu ziemskim i właśnie tam osadza się złoto z pradziejów. Jest to głębokość wynosząca około 70 kilometrów, a tym samym pozyskiwanie złota jest niewykonalne, przy obecnych technologiach.

Jak i gdzie znaleźć złoto?

Jeżeli większość złota jest niedostępna, to jak w takim razie człowiek znajduje je pod powierzchnią? Na to pytanie odpowiada geologia kopalniana. Trzęsienia ziemi, wybuchające wulkany oraz cała praca skorupy ziemskiej sprawia, że pokłady kruszców z głębin wydostają się na powierzchnię i osadzają w skałach. Geologia złożowa zajmuje się określaniem map miejsc obfitych w wierzchnie warstwy złota oraz opracowywaniem metod wydobywczych. Niemniej, jednak nadal do wykorzystania jest tylko ułamek tego, co znajduje się w naszej planecie. Poszukiwanie złóż surowców mineralnych w zamierzchłych czasach odbywało się w większości w przypadkowy sposób. W starożytności złoto było łatwe do pozyskania. Z upływem czasu i rozprzestrzenieniem populacji ludzkiej poszukiwanie złóż stawało się coraz trudniejsze ze względu na coraz rzadsze zasoby wierzchnie. W chwili obecnej, jeśli chodzi o kopaliny, badania naukowe – geologiczne podpowiadają, gdzie szukać wartościowych minerałów.

Złoto w Polsce. Czy jest do zdobycia?

Polska nie jest terenem, który podlega gwałtownym zmianom geologicznym. Tym samym złoża, które powstały w warstwach skorupy ziemskiej nadal są do odnalezienia i szybko nie znikną. Kwestią jest użycie odpowiednich metod poszukiwawczych oraz technologii wydobywczej. Geologiczne rozpoznanie złóż zaowocowało wiedzą, jaki dokładnie teren należy badać pod kątem zasobów. Mając na myśli złote złoża, poszukiwanie rozciąga się głównie na złotonośnym ternie Dolnego Śląska.

Region ten historycznie związany jest z okresowym znajdowanie złotych ród. Już w XIV w eksploatowano wierzchnie pokłady złota, a wraz z rozwojem techniki i budową szeregu kopalni, znajdowano więcej zasobów. W XIX wieku owe zasoby zdawały się być już wyczerpane i poszukiwania złota skończyły się. W ostatnich latach odkryto tam nowe złote żyły, których zasobność określa się od 2,05 do 15,77 gramów na metr kwadratowy. W 2015 roku spółka Sudeckie Kopalnie Surowców Mineralnych złożyła wniosek o koncesję na poszukiwanie złota w Ministerstwie Środowiska. Otrzymując pozwolenie w kolejnych latach wykonywane były rowy poszukiwawcze, a następnie próbne odwierty. Poszukiwanie złóż zwieńczył sukces, a próbki oddane do laboratorium wykazały poza złotem inne cenne minerały, chociażby kaolinit, z którego powstają płytki ceramiczne. Złożono wniosek o zatwierdzenie złoża i w 2020 roku spółka otrzymała decyzję pozytywną. W chwili obecnej oczekiwana jest koncesja, która uruchomi pełne wydobycie złoża. Badania naukowe, które wskazują, jak powstało złoto, są niezwykle cenne. Znając procesy powodujące obecność tego cennego kruszcu na Ziemi można dzięki geologii złożowej opracowywać plany wydobywcze. Niemniej planeta jest już wyeksploatowana, a człowiek nadmiernie wykorzystuje jej zasoby. Niewątpliwie geologia kopalniana wskazuje na mnogość skarbów geologicznych w głębinach planety. To powoduje, że technologie badawcze i wydobywcze rozwijają się w kierunku poznawania możliwości pozyskiwania zasobów z płaszcza Ziemi.

Jednocześnie trwają badania złożowe naszego Układu Słonecznego. Wiadomo, że istną skarbnicą złóż cennych minerałów jest pas planetoid. Opracowanie technologii wydobywczej w obu przypadkach jest niebywale trudne. Jednakże nasza cywilizacja oparta o wykorzystanie surowców mineralnych, więc ich pozyskanie zawsze będzie miało priorytet. Kiedyś człowiek opracuje możliwość poszukiwania złóż z niedostępnych dziś miejsc i ich eksploatacji tak w głębi Ziemi, jak również w głębi Kosmosu.